Giày bảo hộ lao động tốt nhất hiện nay phụ thuộc vào môi trường làm việc cụ thể. Mỗi nhà xưởng, công trường hay khu hóa chất có rủi ro khác nhau. Một đôi giày phù hợp ở nơi này chưa chắc phù hợp ở nơi khác. Vì vậy, cần xác định đúng rủi ro trước khi chọn sản phẩm.
Giày bảo hộ lao động tốt nhất hiện nay: nên ưu tiên tiêu chí nào?
Trước khi chọn, hãy trả lời ba câu hỏi: bạn đứng ở đâu, làm công việc gì, và rủi ro nào xuất hiện thường xuyên nhất trong ca làm. Từ đó mới xét ba nhóm tiêu chí chính. Nhóm đầu là đế chống trượt, vì trượt ngã là nguyên nhân tai nạn phổ biến. Nhóm thứ hai là mũi chống va đập, bảo vệ ngón chân khi vật nặng rơi. Nhóm thứ ba là chất liệu thân giày, quyết định khả năng chịu nhiệt, dầu mỡ hoặc hóa chất.
Vì sao phải chọn giày bảo hộ theo môi trường làm việc?
Giày bảo hộ cần đúng việc. Một đôi mũi thép rất chắc vẫn có thể không an toàn nếu sàn làm việc thường dính dầu nhớt. Nhà xưởng cơ khí, kho bãi, công trường và khu hóa chất có nguy cơ khác nhau, nên mỗi nơi cần cách bảo vệ riêng.
Ví dụ thực tế: tại một xưởng gia công, công nhân đi giày mũi thép đạt chuẩn nhưng sàn luôn có lớp dầu nhớt mỏng. Giày không hỏng, chỉ là không phù hợp với nền làm việc. Khi chuyển sang đế chống trượt chuyên dụng cho nền dầu nhớt, số ca té ngã giảm rõ rệt.
Tiêu chí kỹ thuật nào giúp nhận ra giày đạt chuẩn?
Khi mua, nên kiểm tra bốn điểm sau. Mỗi điểm có ý nghĩa kỹ thuật cụ thể.
Mũi giày thường làm từ thép, composite hoặc nhựa kỹ thuật. Mũi cần đạt mức chịu va đập theo tiêu chuẩn ghi trên nhãn, giữ được hình dạng khi có vật rơi.
Đế giày cần vừa chống trượt vừa chống đâm xuyên. Lớp chống đâm xuyên ngăn đinh hoặc mảnh sắt xuyên qua đế. Thân giày quyết định độ thoáng khí và khả năng chống thấm: da dày bền nhưng dễ bí và nóng khi đứng lâu.
Cuối cùng là trọng lượng và độ êm của đế. Giày nặng khiến chân mỏi nhanh. Với người đi lại nhiều trong ca, độ êm ảnh hưởng đến khớp gối về lâu dài.
Mũi thép, composite hay nhựa kỹ thuật: loại nào phù hợp?
Mũi thép cho khả năng bảo vệ cao nhất khi có nguy cơ vật nặng rơi, thường được chọn cho người làm cơ khí hoặc bốc xếp vật liệu nặng. Đổi lại, giày nặng hơn và mũi thép có thể truyền nhiệt hoặc lạnh.
Ở nơi có cửa kiểm tra an ninh hoặc máy dò kim loại, mũi thép có thể kích hoạt thiết bị. Nếu công việc thường xuyên qua các cửa này, mũi composite thường hợp lý hơn.
Mũi composite và nhựa kỹ thuật nhẹ hơn và không dẫn điện, phù hợp môi trường có thiết bị điện. Không nên chọn chỉ vì nhẹ; cần kiểm tra mức chịu va đập ghi trên nhãn trước khi quyết định.
Chọn giày theo từng ngành nghề cụ thể
Ở nhà xưởng sản xuất, sàn thường dính dầu mỡ, nên đế chống trượt là ưu tiên hàng đầu. Ở công trường, vật rơi và đinh sắt là nguy cơ chính, nên mũi chống va đập và đế chống đâm xuyên cần đi cùng nhau. Trong kho lạnh hoặc khu hóa chất, chất liệu chống thấm và khả năng chịu hóa chất là yếu tố then chốt.
Khi khảo sát công trình, nên trao đổi trực tiếp với công nhân về những lần suýt bị thương. Thông tin thực tế này thường bổ sung những điều mà bảng thông số kỹ thuật chưa thể hiện đầy đủ.
Những sai lầm thường gặp khi chọn giày bảo hộ
Lỗi đầu tiên là chọn sai cỡ. Giày quá chật ép ngón chân, còn giày quá rộng khiến chân trượt trong lòng giày và dễ vấp ngã. Nên thử giày vào cuối ngày làm việc, khi bàn chân đã giãn nhẹ.
Lỗi thứ hai là chọn theo thương hiệu mà bỏ qua chỉ số kỹ thuật. Thương hiệu quen thuộc không đảm bảo mũi giày đạt mức chịu va đập mà công việc yêu cầu. Hãy đọc nhãn và ký hiệu tiêu chuẩn trước khi mua.
Lỗi thứ ba là tiếp tục dùng giày đã quá hạn. Khi đế mòn hoặc mũi biến dạng sau va đập mạnh, khả năng bảo vệ đã giảm dù bề ngoài còn nguyên vẹn. Nên thay giày theo tình trạng thực tế.
Bảo quản giày bảo hộ để dùng được lâu hơn
Nên kiểm tra giày định kỳ, chú ý đến đế, mũi, đường may và độ bám. Sau mỗi ca, vệ sinh bùn đất hoặc dầu mỡ rồi phơi khô tự nhiên ở nơi thoáng gió. Tránh phơi gần nguồn nhiệt cao vì nhiệt làm lão hóa keo dán và chất liệu.
Nên ghi ngày cấp phát vào sổ theo dõi của tổ để việc thay thế diễn ra đúng lúc.
Câu hỏi thường gặp
Giày bảo hộ mũi thép hay mũi composite tốt hơn?
Mỗi loại có ưu điểm riêng. Mũi thép phù hợp công việc nặng và nguy cơ va đập lớn. Mũi composite phù hợp khi cần giày nhẹ hoặc làm việc nơi có thiết bị điện và máy dò kim loại.
Giày bảo hộ cần thay sau bao lâu?
Không có con số cố định. Nên thay khi đế đã mòn, mũi biến dạng sau va đập, hoặc đường may bắt đầu bung. Với giày dùng cường độ cao, kiểm tra định kỳ sẽ giúp quyết định thay thế kịp thời.
Làm sao nhận biết giày bảo hộ đạt chuẩn khi mua?
Đọc nhãn và tìm ký hiệu tiêu chuẩn về chịu va đập, chống trượt và chống đâm xuyên. Yêu cầu người bán chỉ rõ tiêu chuẩn tương ứng với từng tính năng để đối chiếu.
Có cần giày bảo hộ riêng cho từng môi trường làm việc không?
Ở môi trường đặc thù như hóa chất hoặc công trường nặng, giày chuyên dụng bảo vệ tốt hơn rõ rệt. Đầu tư đúng loại ngay từ đầu thường hiệu quả hơn chi phí xử lý hậu quả của tai nạn.
Để tìm hiểu thêm về trang bị bảo hộ cho công nhân, có thể tham khảo bài Chọn bảo hộ lao động đúng loại theo môi trường làm việc. Bài Bảo hộ công nhân công trình: danh mục tối thiểu cần có liệt kê những món nên trang bị cùng giày. Về quy trình kiểm tra trang bị, xem thêm Kiểm tra thiết bị cứu sinh định kỳ: quy trình và hồ sơ. Thông tin về sản phẩm và tiêu chuẩn an toàn có thể tham khảo tại monamail.vn.
