Kiểm tra thiết bị cứu sinh định kỳ nghe có vẻ đơn giản, nhưng nó quyết định thiết bị có thực sự cứu được người khi cần hay không. Một chiếc áo phao rách đường may, một sợi dây cứu hộ sờn lõi hay chiếc đèn hết pin đều không tự lộ ra. Nếu không có người chủ động kiểm tra, những lỗi này sẽ nằm im cho đến khi xảy ra sự cố.
Trong bài này, chúng tôi trình bày quy trình mà đội ngũ kỹ sư an toàn thường hướng dẫn khách hàng. Nội dung gồm lý do cần kiểm tra, hạng mục cho từng loại thiết bị, cách ghi chép và cách xử lý khi phát hiện hư hỏng. Quy trình này áp dụng được cho nhà xưởng, công trình xây dựng và tàu biển.
Vì sao cần kiểm tra thiết bị cứu sinh thường xuyên
Thiết bị cứu sinh thường được cất đi rất lâu. Chúng chỉ được lấy ra khi có sự cố, và lúc đó không ai có thời gian để thử lại. Trong thời gian nằm yên, vật liệu vẫn xuống cấp. Nắng làm bạc màu vải. Độ ẩm làm mốc đường may. Muối biển ăn mòn kim loại. Hóa chất trong kho có thể làm mềm nhựa hoặc cao su.
Kiểm tra định kỳ giúp bạn biết chính xác tình trạng thực tế của từng món. Kết quả đó là cơ sở để lập kế hoạch thay mới và là bằng chứng cho thấy đơn vị đã thực hiện đúng trách nhiệm an toàn. Với tàu biển, việc kiểm tra còn gắn chặt với yêu cầu kiểm định. Bạn có thể đọc thêm về thiết bị an toàn trên tàu biển để hiểu rõ các yêu cầu này.
Hạng mục kiểm tra cho từng loại thiết bị
Mỗi loại thiết bị có những điểm cần soi riêng. Dưới đây là các hạng mục đội ngũ thường kiểm tra trong thực tế, bắt đầu từ thiết bị được dùng nhiều nhất là áo phao.
Với áo phao, kiểm tra vỏ vải, đường may, khóa cài, dây đai và còi, đèn báo nếu có. Vỏ không được rách và không bạc màu nặng. Không được có mùi mốc. Phần phao bên trong phải khô ráo và không bị biến dạng. Nếu đang phân vân chọn loại phù hợp, hãy xem thêm bài về áo phao cứu sinh trên tàu.
Phao tròn cứu sinh cần được soi kỹ phần vỏ, dây phao, đèn tự sáng và vạch phản quang. Đèn tự sáng nên được thử thực tế, vì nhiều đèn trông ổn bên ngoài nhưng pin đã yếu. Vạch phản quang bong tróc sẽ làm giảm khả năng được phát hiện vào ban đêm.
- Dây cứu hộ và dây đai an toàn: kiểm tra toàn bộ chiều dài, tìm vết sờn và cháy xém.
- Mối khâu và móc khóa: phải chắc chắn và vận hành trơn tru.
- Nhãn tải trọng: còn đọc được rõ ràng.
- Đèn chiếu sáng và thiết bị báo hiệu: bật thử từng cái và kiểm tra pin.
- Hộp sơ cứu: rà hạn dùng vật tư và bổ sung phần đã dùng.
Dây có dấu hiệu sờn lõi, cháy xém hoặc dính hóa chất phải loại bỏ ngay. Không nên cố dùng tạm vì chính lúc đó dây có thể đứt. Với hộp sơ cứu, cần kiểm tra băng gạc còn nguyên bao bì.
Ghi chép và lưu hồ sơ kiểm tra
Kiểm tra mà không ghi lại thì khó theo dõi về sau. Mỗi thiết bị nên có một dòng riêng trong sổ hoặc bảng tính, gồm mã số, vị trí, ngày kiểm tra, tình trạng, người kiểm tra và việc cần làm tiếp theo. Một mẫu đơn giản như vậy đã đủ cho hầu hết cơ sở.
Giữ hồ sơ theo thời gian giúp nhìn ra xu hướng hỏng hóc. Chẳng hạn, nếu một loại dây cứ sau một năm lại sờn, vật liệu có thể chưa phù hợp với môi trường làm việc. Nếu một khu vực thường xuyên thiếu thiết bị, cách bảo quản tại đó có thể đang có vấn đề. Những điều này khó nhận ra khi chỉ kiểm tra một lần.
Hồ sơ cũng hữu ích khi có đoàn kiểm tra đến làm việc và khi bàn giao giữa các ca hoặc kíp tàu. Người nhận ca chỉ cần mở sổ là biết thiết bị nào cần lưu ý.
Xử lý khi phát hiện hư hỏng thiết bị cứu sinh
Khi thấy thiết bị hỏng, việc đầu tiên là gỡ khỏi vị trí sử dụng và dán nhãn rõ ràng. Không để thiết bị hỏng nằm lẫn với thiết bị tốt. Trong tình huống khẩn cấp, người dùng không có thời gian để phân biệt, và chính sự nhầm lẫn đó có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Sau đó mới đến câu hỏi sửa hay thay. Với thiết bị chịu lực như dây, đai và móc khóa, thông thường nên thay mới chứ không chắp vá. Thiết bị có thể sửa được cần giao cho đơn vị có năng lực thực hiện. Sau khi sửa xong, phải có xác nhận đạt yêu cầu bằng văn bản.
Cuối cùng, ghi sự việc vào hồ sơ và tìm nguyên nhân gốc. Thiết bị hỏng sớm hơn dự kiến thường là tín hiệu cho thấy điều kiện bảo quản hoặc cách sử dụng cần được xem lại. Nếu cần bổ sung thiết bị cho khu vực làm việc, bạn có thể tham khảo bài về thiết bị cứu hộ cứu nạn cần có tại nơi làm việc. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm các giải pháp tại Winner Design.
Ai nên kiểm tra thiết bị
Việc kiểm tra nên giao cho người đã được huấn luyện, hiểu từng thiết bị và biết những điểm dễ hỏng cần chú ý. Ở nhà xưởng, người phù hợp thường là cán bộ an toàn hoặc tổ trưởng sản xuất. Trên tàu, thường là sĩ quan phụ trách thiết bị cứu sinh. Với thiết bị phức tạp, nên nhờ đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp thực hiện kiểm tra định kỳ.
Nên áp dụng kiểm tra chéo. Người kiểm tra hằng ngày rất dễ quen mắt và bỏ sót chi tiết. Khi người khác nhìn vào, họ thường phát hiện điểm bất thường mà người quen việc đã bỏ qua. Cách luân phiên này không tốn thêm nhiều chi phí nhưng chất lượng kiểm tra tăng rõ rệt.
Gợi ý lịch kiểm tra thiết bị cứu sinh
Theo kinh nghiệm thực tế, lịch kiểm tra thường chia thành ba mức. Mức thứ nhất là kiểm tra nhanh trước mỗi ca hoặc mỗi chuyến đi, chỉ mất vài phút để nhìn tổng thể và thử những món dễ kiểm nhất. Mức thứ hai là kiểm tra chi tiết hằng tháng, mở từng thiết bị và rà các hạng mục đã nêu ở trên. Mức thứ ba là kiểm tra tổng thể hằng năm, hoặc theo đúng yêu cầu của nhà sản xuất và cơ quan kiểm định.
Tần suất thực tế còn tùy loại thiết bị, môi trường sử dụng và quy định đang áp dụng. Nơi có độ ẩm cao hoặc tiếp xúc hóa chất nên rút ngắn chu kỳ. Nếu chưa chắc nên làm thế nào, bạn có thể xem thêm các bài trong chuyên mục Cứu hộ cứu nạn hoặc gửi câu hỏi qua trang Liên hệ.
Kiểm tra định kỳ không mất nhiều thời gian, nhưng nó biến thiết bị cứu sinh từ những món đồ nằm im thành công cụ mà người ta có thể tin cậy khi cần.
