Phao cứu sinh bảo quản đúng cách giúp thiết bị làm đúng việc khi tàu gặp sự cố. Đây là điều kiện tiên quyết để thiết bị phát huy tác dụng.
Trong nhiều năm làm việc với tàu hàng, tàu cá và tàu du lịch, đội ngũ chúng tôi từng thấy không ít chiếc phao nằm ngoài trời cả mùa mà chưa ai kiểm tra. Nắng gắt, gió mặn và mưa liên tục làm vật liệu xuống cấp dần.
Bài viết này hướng dẫn cách chọn vị trí lắp đặt, danh mục kiểm tra trước mỗi chuyến đi, cách bảo dưỡng và ghi chép theo dõi. Nội dung phù hợp cho thuyền trưởng, sĩ quan an toàn và chủ tàu nhỏ. Bạn có thể đọc thêm về thiết bị an toàn trên tàu biển.
Vị trí lắp đặt phao cứu sinh trên tàu
Phao cứu sinh phải đặt ở nơi dễ thấy và dễ lấy. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất.
Một chiếc phao nằm sâu trong kho dưới boong sẽ không cứu được ai khi nước tràn vào khoang. Hãy nghĩ đến tình huống xấu nhất.
Phao tròn thường bố trí ở hai bên mạn, gần cầu tàu và phần đuôi. Đặt trên giá chuyên dụng có cơ cấu nhả nhanh. Không nên xích phao quá chặt.
Phao bè thường nằm trong thùng hoặc giá có cơ cấu thả tự động. Vị trí phải thoáng, không bị hàng hóa hay dây neo che chắn.
Mỗi phao nên gắn đèn tự sáng hoặc băng phản quang, kèm dây cứu sinh phù hợp. Tên tàu cần ghi rõ theo yêu cầu.
Sau khi chọn vị trí, hãy thông báo cho toàn thể thuyền viên và đánh dấu trên sơ đồ an toàn treo ở buồng lái.
Kiểm tra phao cứu sinh trước mỗi chuyến đi
Trước mỗi chuyến đi, hãy dành mười đến mười lăm phút để kiểm tra nhanh. Việc này có thể quyết định mạng người.
Với phao tròn, kiểm tra vỏ có nứt, biến dạng hay mục không. Kiểm tra dây còn chắc, đèn còn sáng khi thử và băng phản quang còn bám.
Bóp thử phao: phao tốt sẽ đàn hồi đều, không xẹp dần và không có tiếng rỗ bất thường.
Với phao bè, kiểm tra vỏ thùng còn kín, dây buộc và cơ cấu nhả còn hoạt động, tem kiểm định còn hạn. Không tự ý mở thùng để xếp lại bè.
Đếm lại số lượng phao và so với danh mục trên tàu. Ghi kết quả vào sổ trước khi rời bến.
- Vỏ phao: không nứt, không biến dạng, không mục.
- Dây và móc: chắc chắn, không sờn, không gỉ.
- Đèn và băng phản quang: hoạt động tốt, còn bám dính.
- Tem kiểm định: còn hạn sử dụng.
Nên kiểm tra đồng bộ cùng lúc với áo phao đi kèm. Tham khảo thêm cách chọn và kiểm tra áo phao cứu sinh trên tàu.
Bảo dưỡng và thay thế phao cứu sinh
Phao tròn làm từ bọt xốp hoặc nhựa nên ít cần bảo dưỡng, nhưng vẫn lão hóa do tia cực tím. Định kỳ rửa bằng nước ngọt để loại bỏ muối và bụi bẩn.
Không sơn phủ lên phao vì có thể làm mất ký hiệu và ảnh hưởng vật liệu. Tránh tiếp xúc với dầu mỡ và dung môi.
Nếu phao bị nứt, vỡ, thấm nước hoặc mất độ nổi, phải thay mới ngay. Không nên vá bằng keo thông thường vì mối vá dễ hỏng khi chịu áp lực.
Phao bè và các thiết bị khác có chu kỳ bảo dưỡng theo khuyến cáo nhà sản xuất. Thường phải đưa đến trạm dịch vụ được công nhận để kiểm tra và thay vật tư hết hạn.
Đèn và pin cần thay theo hạn ghi trên nhãn. Dây cứu sinh mục hoặc sờn cũng phải thay ngay. Đừng giữ thiết bị hết hạn làm dự phòng.
Ghi chép để theo dõi phao cứu sinh
Một cuốn sổ hoặc bảng tính giúp theo dõi rõ ràng hơn nhiều so với trí nhớ. Mỗi thiết bị nên có mã số, vị trí, ngày lắp đặt, ngày kiểm tra gần nhất, tình trạng và hạn tiếp theo.
Thuyền trưởng và sĩ quan nên xem lại sổ này định kỳ. Khi thay đổi người phụ trách, phải bàn giao đầy đủ để tránh bỏ sót thiết bị quá hạn.
Hãy tổ chức tập thả phao định kỳ. Vài lần tập mỗi năm giúp thuyền viên thao tác nhanh và chính xác khi có sự cố. Xem thêm quy trình tại bài kiểm tra thiết bị cứu sinh định kỳ.
Gợi ý cho chủ tàu nhỏ
Với tàu nhỏ, thuyền cá hay thuyền du lịch gia đình, quy trình có thể đơn giản hơn nhưng không nên bỏ qua. Dán bảng kiểm tra ngay ở buồng lái và kiểm tra nhanh trước mỗi chuyến.
Điều quan trọng nhất là duy trì đều đặn. Kiểm tra nhỏ nhưng đều mỗi chuyến hiệu quả hơn một lần kiểm tra kỹ rồi bỏ đó. Phao cứu sinh chỉ cứu được người khi còn tốt, nằm đúng chỗ và được thả đúng cách.
Xem thêm tại chuyên mục An toàn hàng hải hoặc gửi câu hỏi qua trang Liên hệ. Tham khảo thêm góc nhìn về quản lý thiết bị trên tàu tại Slingshot Magazine.
