Bình chữa cháy chỉ phát huy tác dụng khi nó còn hoạt động đúng như thiết kế. Nhiều đơn vị mua bình đầy đủ rồi đặt đó vài năm mà không ai để ý, và khi cháy xảy ra mới phát hiện bình đã thiếu áp hoặc bột đã vón cục. Theo kinh nghiệm của đội ngũ chúng tôi, phần lớn sự cố này đều có thể tránh được nếu bảo quản bình chữa cháy đúng cách ngay từ đầu.
Trong bài này, chúng tôi chia sẻ những việc cần làm để giữ bình ở trạng thái tốt. Nội dung gồm chọn vị trí đặt, kiểm tra áp suất và tem, lập lịch kiểm tra định kỳ và nhận biết lúc nào cần thay bình. Bài viết phù hợp cho nhà xưởng, kho bãi, văn phòng và công trình, nơi người quản lý thường phải theo dõi nhiều bình cùng lúc.
Vị trí đặt và điều kiện môi trường
Bình chữa cháy nên đặt ở nơi khô ráo, thoáng và dễ nhìn thấy. Đây là nguyên tắc đầu tiên mà chúng tôi thường nhắc khách hàng. Một bình tốt nhưng nằm khuất sau kệ hàng thì khi có cháy, người trong cuộc cũng khó tìm ra kịp thời.
Nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến bình. Khi nhiệt độ quá cao, áp suất bên trong tăng lên và có thể làm hỏng van. Ngược lại, nhiệt độ quá thấp khiến một số loại chất chữa cháy hoạt động kém đi. Bạn nên đối chiếu khoảng nhiệt độ cho phép được in trên nhãn bình trước khi quyết định vị trí đặt.
Độ ẩm và hơi hóa chất ăn mòn cũng là kẻ thù thầm lặng của vỏ bình. Chúng tôi từng khảo sát một xưởng mạ kẽm gần biển, nơi các bình đặt ngoài hành lang gỉ sét chỉ sau hơn một năm. Ở những khu vực như vậy, bạn nên dùng tủ hoặc hộp bảo vệ để che bình khỏi hơi ẩm và bụi bẩn.
Đừng đặt bình trực tiếp xuống nền ẩm. Một chân đế hoặc giá đỡ đơn giản sẽ giúp đáy bình không tiếp xúc với nước. Với bình treo tường, móc phải đủ chắc và được kiểm tra định kỳ, tránh trường hợp bình rơi khi máy móc rung mạnh.
Hãy tránh đặt bình sau cánh cửa, sau chồng hàng hoặc trong góc khuất. Khi chọn vị trí, bạn có thể tham khảo thêm nguyên tắc trong bài chọn bình chữa cháy phù hợp cho nhà xưởng, nơi chúng tôi phân tích cụ thể từng loại mặt bằng.
Kiểm tra áp suất và tem kiểm định
Với bình có đồng hồ áp suất, kim phải nằm trong vùng xanh. Nếu kim chỉ vùng đỏ, bình đang thiếu hoặc thừa áp và cần xử lý ngay. Điều chúng tôi khuyên là ghi lại chỉ số mỗi lần kiểm tra. Khi có sổ theo dõi, bạn sẽ thấy được xu hướng giảm áp chậm mà một lần nhìn không thể phát hiện.
Với bình CO2 không có đồng hồ, cách kiểm tra phổ biến là cân bình và so với khối lượng ghi trên nhãn. Bình hụt khối lượng đáng kể cần được nạp lại. Việc cân nên do người có kinh nghiệm hoặc đơn vị dịch vụ thực hiện, vì sai số nhỏ cũng có thể gây nhầm lẫn.
Sau mỗi lần kiểm tra, hãy xem kỹ những chi tiết sau:
- Chốt an toàn và dây niêm phong còn nguyên vẹn.
- Vòi phun không nứt, không tắc và không có côn trùng làm tổ bên trong.
- Vỏ bình không phồng, móp, gỉ sâu hay bong sơn nhiều.
- Tem kiểm định và nhãn hướng dẫn còn đọc được rõ ràng.
Tem kiểm định cho biết bình đã được kiểm tra hoặc nạp lại vào thời điểm nào và hạn tiếp theo là khi nào. Bạn không nên tự ý bóc hoặc dán tem, vì việc này có thể làm mất giá trị pháp lý của bình. Kiểm định cần thực hiện theo quy định hiện hành và do đơn vị có thẩm quyền đảm nhiệm.
Lịch kiểm tra định kỳ
Một lịch kiểm tra đơn giản nhưng được thực hiện đều đặn luôn tốt hơn một lịch hoàn hảo mà không ai làm theo. Đội ngũ chúng tôi thường đề xuất ba mức kiểm tra để doanh nghiệp dễ triển khai.
Mức đầu tiên là kiểm tra bằng mắt hằng tháng. Người phụ trách đi một vòng để xem bình còn ở đúng vị trí, kim áp suất có bình thường không và có hư hỏng bên ngoài hay không. Việc này chỉ tốn vài phút mỗi lần nhưng giúp phát hiện sớm nhiều vấn đề.
Mức thứ hai là kiểm tra kỹ hằng năm. Lúc này, bạn xem chi tiết chốt, vòi và vỏ, cân bình CO2 và nhờ đơn vị dịch vụ kiểm tra bên trong nếu cần thiết. Kết quả nên được ghi vào sổ theo dõi riêng của từng bình.
Mức thứ ba là kiểm tra, thử áp lực hoặc nạp lại theo chu kỳ dài hơn, do nhà sản xuất và quy định nêu. Chu kỳ cụ thể phụ thuộc vào loại bình, nên bạn hãy đọc kỹ hướng dẫn đi kèm hoặc hỏi trực tiếp đơn vị cung cấp.
Một mẹo nhỏ mà nhiều khách hàng của chúng tôi áp dụng là dán mã số lên từng bình và lập bảng theo dõi chung. Khi cơ sở có vài chục bình, bảng này giúp không bỏ sót bình nào. Bạn cũng có thể đưa lịch nhắc vào kế hoạch tổng thể của hệ thống PCCC cơ sở để việc kiểm tra bình nằm trong cùng một quy trình.
Dấu hiệu cần thay thế bình
Không phải bình nào cũng nên tiếp tục sử dụng. Vỏ bình rỉ sét sâu, phồng hoặc móp là dấu hiệu nghiêm trọng, vì vỏ có thể không còn chịu được áp suất. Trường hợp này cần loại bỏ bình theo hướng dẫn của đơn vị chuyên môn, không nên sửa tạm.
Van hoặc vòi bị nứt, rò rỉ hay không mở được cũng là lý do để thay. Khi lắc nhẹ mà bột chữa cháy vón cục, nghĩa là bột đã bị ẩm và không còn phun đều. Bình đã quá hạn sử dụng ghi trên nhãn cũng không nên giữ lại làm dự phòng, vì khi cần đến thì không thể tin cậy.
Sau khi dùng một bình, dù chỉ xả một phần để thử, bạn cũng nên đưa đi nạp lại. Bình xả dở không còn đủ chất chữa cháy cho lần sau. Chúng tôi từng gặp một kho bãi xả thử bình rồi để quên, không báo ai, đến khi có sự cố mới phát hiện bình đã rỗng. Bài học đó khiến họ thay đổi quy trình ngay lập tức.
Ghi chép và phân công trách nhiệm
Việc bảo quản bình dễ bị bỏ qua nếu ai cũng nghĩ đó là việc của người khác. Vì vậy, bạn nên giao trách nhiệm rõ ràng cho một người hoặc một bộ phận cụ thể. Người này chịu trách nhiệm theo dõi lịch kiểm tra và báo cáo khi có bất thường.
Một cuốn sổ ghi ngày kiểm tra, người kiểm tra và tình trạng của từng bình sẽ giúp cả đội theo dõi dễ dàng hơn nhiều. Khi có thanh tra hoặc kiểm tra nội bộ, sổ này cũng là bằng chứng cho thấy cơ sở đã làm đúng quy trình.
Nếu bạn cần trao đổi thêm về chủ đề này, hãy xem chuyên mục Phòng cháy chữa cháy hoặc gửi câu hỏi qua trang Liên hệ. Đội ngũ chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ. Bảo quản bình chữa cháy đúng cách không tốn nhiều công sức, nhưng giá trị mang lại là sự yên tâm khi thực sự có sự cố xảy ra.
